Sébastien en Sophie hebben er resoluut voor gekozen om
hun zeezoutwinning volgens de eeuwenoude traditie verder te zetten.
We bezochten hun site en leerden alles wat we wilden
weten over het "oogsten" van zeezout.
Via vele kanalen en "bassins" wordt het zeewater (dat
bij oorsprong ± 30gr zout per liter bevat) tot een zoutgehalte van bijna
200gr/liter gebracht.
Tijdens de laatste fase gebeurt het wonder. Het grof
zeezout begint zich op de bodem van de klei-bassins af te zetten,
terwijl de "fleur de sel" bovenaan blijft drijven.
Zorgvuldig schraapt Sébastien dagelijks het zeezout
samen om het te drogen. De beige kleur is omwille van de klei-ondergrond.
Maar eerst vist hij letterlijk met een fijn netje de
Fleur de Sel er af.
De verhouding verklaart het grote prijsverschil. Per
25kg zeezout heb je 1kg Fleur de Sel. Dit is veel zachter van smaak en
wordt daarom door vele meester-koks begeert.
Sophie houdt zich bezig met de verpakking en met het
aanmaken van verschillende gearomatiseerde zouten.
Meng een lepel zout in een glas water. Na 2 minuten is het zout opgelost
door het water.
Giet het gezouten water in een plat bord en wacht enkele dagen. Het
water zal verdampen. Het zout zal in slierten langs de boord verschijnen
en daarna in korrels op de bodem.
Zout water doet drijven:
Neem twee grote glazen en vul ze met water. Doe in een glas 4
koffielepels keukenzout en meng goed.
Breng voorzichtig een ei in eigen glas en vergelijk. Het ei zal drijven
in het zout water en zinken in het andere glas.
Waarom is zeewater zout?
Zeewater bevat gemiddeld 35gr mineraal zout per kilo water, vooral
natriumchloride (zout).
Wanneer we al het zout zou onttrekken van alle zeeën en oceanen op aarde
zou dit een zoutberg betekenen van meer dan
1510 meter dik.
Het zout komt van de mineralen die veroorzaakt zijn door erosie. Gedurende 3,5 miljard jaren zijn de continenten “afgesleten” door regen,
wind en zeeën.
Reken daarbij nog de afzet van mineralen door het magma van de
oceaanbodems.
Weersomstandigheden voor zoutproductie:
Om zout te produceren zijn er 2 noodzakelijke factoren nodig: zon en wind
→
verdamping.
De zuidwestenwind is het meest efficiënt voor verdamping omdat ze warm
en droog zijn, maar ze komen minder frequent voor.
De werking van de zoutvlakten:
Een zoutvlakte (eerder een zoutmoeras) bevat een lang circuit op een
ondoordringbare ondergrond waar het zeewater op natuurlijke wijze
verdampt tot de kristallisatie van het zout een feit is.
Een zoutgebied bestaat uit verschillende onderdelen in geometrische
vormen, stroomafwaarts in vele opeenvolgende lagen, tot in het gebied
waar het zout ontgonnen wordt.
We onderscheiden verschillende entiteiten, afgescheiden door builen (die
de paden vormen):
-
2) kanaal van aanvoer: Via deze weg wordt het zeewater
opgevangen. In het Mornac-gebied bevat het water hier 25gr
zout per liter.
-
1) opslagreservoir: Hier wordt het zeewater opgeslagen,
vooral nuttig tijdens de tussenseizoenen. Bovendien zal het
zoutgehalte hierin al gevoelig stijgen.
-
3) & 4): kanaaltjes en bassins: de verschillende bassins
zijn gekoppeld via rechte kanaaltjes, gescheiden door smalle
paden in aarde. Het doel is via de verdamping het
zoutgehalte sterk te doen stijgen.
-
5) Moerasvelden: Dit is het belangrijkste onderdeel van het
ganse gebied. De zoutconcentratie stijgt zeer snel (van 80gr
naar 200gr per liter) op geringe afstand. Het waterpeil
daalt.
-
6) De kristallisator: Het water eindigt zijn parcours in
ondiepe verdampingsbassins (nauwelijks 2 à 5 diep). Het zout
zal kristalliseren, het water is immers verzadigd. Het bevat
hier 280 à 300gr zout per liter.
|

|
Het beroep van "zoutboer":
In de herfst en de winter: Het ontginningsgebied wordt
volledig blank gezet. Op die manier wordt de bodem gevrijwaard voor
beschadiging door slechte weersomstandigheden.
In de lente: Vanaf half maart worden alle bassins gereinigd. Algen worden verwijderd,
bruggen worden, hersteld en alle kanalen en toevoerbuizen worden
gecheckt.
In de zomer: Vanaf half juni moet de zoutboer er dagelijks staan. De moerassige
bassins krijgen een roze kleur. De kristallisatie is begonnen. Op het
wateroppervlak komt een mat vlies… de zoutontginning kan beginnen.
Grof zeezout en Fleur de Sel:
Grof zeezout: wordt gewonnen wanneer het weer het toelaat. De
grijsachtige kleur ontstaat door
contact met de kleibodem (in de kristallisator).
Fleur de Sel: Ontginning kan alleen tijdens de late namiddag. Onder
invloed van zon en wind vormt zich een fijn vlies op het wateroppervlak,
bestaande uit fijne witte kristallen.